vrijdag 14 oktober 2011

Openbaring 20-22 - Vrederijk



Een wereld zonder oorlog, zonder onrecht, met grote economische voorspoed, zeer gezonde mensen en met Jeruzalem als centrum. De bijbel is vol met deze verwachting. Lees alleen Jesaja 2, 60, 65, 66 en Micha 4 maar eens. Maar hoe moeten we ons dat rijk indenken? Als een rijk binnen onze tijdshorizon, een rijk op deze aarde? Of wordt er iets anders bedoeld?


Duizendjarig vrederijk in onze geschiedenis

Veel christenen geloven dat er in onze geschiedenis, voordat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde er zijn, er een duizendjarig vrederijk komt. De verwachtingen hieromtrent lopen nogal uiteen maar de meest populaire visie is het zogenaamde premillennialisme. Deze term betekent dat men gelooft dat Jezus terugkomt voor (pre) het duizendjarig rijk (millennium) begint. Het zal een rijk zijn met Jezus als aards koning en het land Israel als centrum. En men verwacht dat de oudtestamentische profetieën over het vrederijk dan in vervulling gaan. Het dispensationalisme onderschrijft dit maar gaat nog een paar stappen verder. Volgens hen zal in dit rijk ook de tempel herbouwd worden en er weer een vorm van offerdienst zijn (Ezechiel 40-48).

Deze opvatting is ontstaan door de verbinding van Openbaring 20:1-6 (Satan 1000 jaar gebonden) met bovenstaande oudtestamentische profetieën.  


Intertekstualiteit

Het is echter nog maar de vraag of deze verbinding terecht is. Het heeft me altijd bevreemd dat Openbaring 20 slechts zo summier zou spreken over dat geweldige rijk. Het enige dat wordt gezegd is dat Satan gebonden is en derhalve geen macht heeft om te verleiden, en dat Christus met de martelaren regeert. Geen woord over vrede, gezondheid, economische voorspoed. Sterker nog, er zijn geen woordelijke of zakelijke overeenkomsten met alle bovengenoemde oudtestamentische profetieën over het Vrederijk.

En dat terwijl Johannes overal in Openbaring genoeg duidelijke linken naar het Oude Testament legt. Ik durf de stelling aan dat die, door Johannes zelf gelegde, linken de sleutel vormen om Openbaring te begrijpen.
Opvallend is nu dat Johannes genoeg linken legt naar de oudtestamentische profetieën over het Vrederijk. Alleen, niet in Openbaring 20 maar in Openbaring 21 en 22!

Een paar voorbeelden:
  • Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde: Jesaja 65:17; 66:22 – Openbaring 21:1
  • De hoge berg waar vanaf de profeet het nieuwe Jeruzalem ziet: Ezechiel 40:2 – Openbaring 21:10
  • De trek van de volkeren naar de heilige Stad: Jesaja 2:2; 60:10-11 – Openbaring 21:24-26
  • De poorten zullen nooit gesloten zijn: Jesaja 60:11 – Openbaring 21:25
  • Zon en maan zijn overbodig: Jesaja 60:20 – Openbaring 22:5
  • De tempelbeek: Ezechiel 47; Zacharia 14:8 – Openbaring 22:1
  • De namen van de poorten van de stad: Ezechiel 48:30-35 – Openbaring 21:12
  • Enzovoort. 

Er zijn ook elementen in Openbaring 21-22 waar Johannes verder gaat dan de oudtestamentische profetieën:
  •  De mensen bereiken in Jesaja 65:20 een hoge leeftijd. In Openbaring 21:4 bestaat de dood helemaal niet meer.
  • De stad Jeruzalem is in Openbaring 21:16 vele malen groter dan in Ezechiel 48:35

Er is zelfs een zeer belangrijk element waarin Openbaring 21-22 de oudtestamentische profetieën tegenspreekt. Namelijk de tempel. In Ezechiel 40-47 wordt er zeer veel aandacht aan de herbouw van de tempel besteed. Ook in Jesaja 60:13 komt de tempel naar voren. Maar in Openbaring 21:22 staat met nadruk vermeld dat er geen tempel meer is. Die is overbodig. God en het Lam zijn immers direct bereikbaar. Van deze stad kun je pas zeggen: de HEER is daar (Ezechiel 48:35).


Vrederijk op de nieuwe aarde

Bij een nauwkeurige lezing blijkt dat Openbaring 21-22 de belangrijkste elementen uit alle oudtestamentische profetieën over het Vrederijk in zich opneemt. Dit in schril contrast met Openbaring 20:1-6 waar geen enkele link met die oudtestamentische profetieën te vinden is. De conclusie dat de oudtestamentische profetieën over het Vrederijk pas op de nieuwe aarde in vervulling zullen gaan ligt daarom voor de hand.


Climax van de profetie

Die oudtestamentische profetieën zullen dan niet allemaal letterlijk in vervulling gaan. Zo is bijvoorbeeld Jesaja 65:20 (hoge leeftijd) ingehaald door Openbaring 21:4 (dood is overwonnen). Openbaring 21-22 neemt al die oudtestamentische profetieën in zich op en maakt er een groots nieuw visioen van. Met al die oude woorden schetst Johannes een beeld van de nieuwe aarde dat één indrukwekkende herinterpretatie is van alle oudtestamentische profetieën. Goed bezien combineert Johannes hier alle profetieën over het herstel van Jeruzalem, de nieuwe hemel en nieuwe aarde met een overdrijving van de paradijstoestand uit Genesis 2 (boom des levens, rivier van levend water). Door deze kunstige combinatie van bijbelse beelden laat Johannes zien dat hij in de toekomst een climax van het handelen van God verwacht. Met recht kun je het boek Openbaring ‘de climax van de profetie’ noemen.


Hoe moet je de oudtestamentische profetieën dan lezen?

Wie een letterlijke vervulling van oudtestamentische profetieën in een aards Vrederijk verwacht doet geen recht aan de grote lijn die de bijbel zelf ons aanreikt. De oudtestamentische profetieën zijn te zien als voorvormen van de uiteindelijke profetie in Openbaring. God heeft zich in verschillende tijden op verschillende manieren geopenbaard. In de gereformeerde hermeneutiek noemen we dat ‘voortgang van de openbaring’. Langzaam maar zeker wordt duidelijker waar God met zijn schepping op aanstuurt. Wie zonder meer stelt dat alle onvervulde profetieën uit het oude testament in vervulling gaan heeft deze voortgang blijkbaar gemist.

Dit artikel heb ik hier gearchiveerd

2 opmerkingen:

  1. Je geeft wel aan dat er in Openbaring 20 nog geen sprake is van een vrederijk, maar je zegt niet wat er volgens jou in Openbaring 20 wel gaande is (o.a. wat betreft de duizend jaar). Overigens mijn complimenten voor wederom een mooie blog (al had je 'm al eerder geplaatst).

    BeantwoordenVerwijderen
  2. @Jaap

    Op die andere blog kun je niet reageren, dus ik heb hem op verzoek ook hier geplaatst, zal ik blijven doen.

    Ik hoop nog eens te schrijven over opb 20:1-6. ik ben momenteel met onderzoekje naar opb. 20:7-10 bezig.

    Overigens heeft Jos Strengholt over het millennium geblogd en zegt er zinnige dingen over. http://strengholt.blogspot.com/2010/08/het-millennium-feit-of-fictie.html

    BeantwoordenVerwijderen